Meditatie februari 2024

Elk mens is een icoon van God

door André van den Bor

Mijn vakanties zijn zo’n beetje altijd hetzelfde. Waar ik naartoe ga, doet er eigenlijk niet zoveel toe. Naast het nodige eten en slapen doe ik niet veel anders dan lezen en wat wandelen met de hond. Heerlijk. M’n eerste boek is altijd een vakantieboek. Om in de vakantiesfeer te komen. Dit jaar was dat Het pauperparadijs van Suzanna Jansen. En vervolgens lees ik van alles en nog wat. Een boekje over De toekomst van islam in Nederland. Het nieuwste boekje van Marjoleine de Vos. Een Palestijnse theologie van Yohanna Katanacho. Het boekje van David Grossman, De prijs die we betalen. Een kritische beschouwing van Riemer Roukema over de protestantse kerkdienst. En het rapport over ambtstheologie van Maarten Wisse, Ilonka Terlouw en anderen. Vakantie: heerlijk!

Over die ambtstheologie is de laatste 10 jaar trouwens veel in onze PKN te doen. De vraag naar het ambt kan worden gezien als een voortvloeisel van een andere ontwikkeling: in de kerk blijken we zelf niet meer goed te weten wat ‘de kerk’ is. Afijn.

Tijdens m’n vakantie heb ik ook een boekje gelezen van Maria Skobtsova. Ik had nog nooit van haar gehoord. Maria Skobtsova werd in 1891 geboren in Riga. In 1906 ging ze theologie studeren. Ze vluchtte in 1922 naar Parijs. Daar legde zij in 1932 haar monastieke gelofte af om zich zonder voorbehoud te geven aan sociale hulpverlening. Haar inzet voor vluchtelingen uit Rusland voor de oorlog veranderde in de oorlog in haar inzet voor joodse vluchtelingen. Haar werk leidde tot haar arrestatie en tot haar dood in het concentratiekamp Ravensbrück: op paaszaterdag nam ze daar de plaats in van een Joodse vrouw die naar de gaskamer was gestuurd, en stierf in haar plaats.

Wat mij raakt in haar theologie is haar radicaliteit waarmee zij invulling geeft aan de oproep om de ander lief te hebben. Het liefhebben van G’d en het liefhebben van de medemensen zijn voor haar geen twee verschillende activiteiten. Onvoorwaardelijk (!) aanvaardde zij dat G’d zich te kennen geeft in medemensen en dat mensen daarom vereerd dienen te worden als beeld van G’d. Verering betekende voor haar hulpverlening aan vluchtelingen – en daarin ging zij tot het uiterste.

Het boekje, Mother Maria Skobtsova. Essential Writings, wil ik van harte aanbevelen.

Die aanbeveling geldt ook voor het boek De toekomst van de kerk. Essays vol rouw en hoop van Aarnoud van der Deijl.

Van der Deijl is al 30 jaar predikant. Hij analyseert eerst dat ‘alle’ (7) plannen gedurende zijn predikantstijd de kerk niet konden redden. Het tweede deel van het boek draait om de vraag wat we gaan missen mocht de kerk het niet redden. En de clou is om die vraag te stellen aan mensen buiten de kerk. De kerk dient immers niet (alleen) onze eigen belangen. Het lijkt me wel wat om met die vraag, binnen en buiten de kerk, aan het werk te gaan, om met die vraag een toekomstvisie voor onze kerk te ontwikkelen:

Stel je voor – imagine – dat zowel mensen binnen als buiten de kerk meegaan in de gedacht dat kerk-zijn niet draait om het erop na houden van bepaalde opvattingen. Dat het meer gaat om een geraakt zijn door God en door de persoon van Jezus en diens leven van niet-oordelen, liefde-tot-het-einde en barmhartigheid. Dat elke gedaante van kerk-zijn inderdaad een vorm is die valt om die ervaringen van geloof, hoop en liefde.

André

De nieuwsbrief

Bijbelvers van de dag

Beter het weinige dat een rechtvaardige heeft dan de rijkdom van talloze zondaars. De macht van de zondaars wordt gebroken, maar de HEER zal de rechtvaardigen steunen.

protestantse gemeente i.w. Vredekerk/Maarland